१५ औं महाविधेशनमा होमियो कांग्रेस, कोशीमा बदलिँदै कांग्रेसको शक्ति समीकरण

दमक । नेपाली कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशन नजिकिँदै गर्दा कोशी प्रदेशमा पार्टीको आन्तरिक शक्ति समीकरणमा फेरबदल देखिन थालेको छ । पूर्वसभापति शेरबहादुर देउवा र डा। शेखर कोइराला तथा कृष्णप्रसाद सिटौलानिकट रहेका नेताहरू क्रमशः सभापति गगन थापा नेतृत्वको केन्द्रीय संरचनामा सहभागी हुन थालेपछि कोशीमा पुराना गुटगत समीकरण प्रभावित भएको देखिएको हो ।

विशेष महाधिवेशनपछि कांग्रेसभित्र देखिएको दुई धारलाई १५औँ महाधिवेशन प्रक्रियामा एउटै संरचनामा समेट्ने प्रयाससँगै कोशीका जिल्ला तथा प्रदेश तहका नेताहरू पनि थापा नेतृत्वको संरचनामा फर्किन थालेका छन् । यसको प्रत्यक्ष प्रभाव सिटौलाको गृहजिल्ला झापा र शेखरको गृहजिल्ला मोरङमा देखिएको छ ।

झापामा सिटौलानिकट रहेका नेताहरू पछिल्लो समय गगन थापा नेतृत्वको पक्षमा खुल्न थालेका छन् । विशेष महाधिवेशनमै झापाका पूर्वसभापति सुधीर शिवाकोटी थापा पक्षमा खुलेका थिए । त्यसपछि प्रदेश सभापति उद्धव थापा, झापा सभापति देउमान थेबे, उपसभापति केशवराज पाण्डे, सचिव नवीन विमली तथा झापा–३ का क्षेत्रीय सभापति गणेश पोखरेललगायत नेताहरू पनि थापा नेतृत्वको संरचनातर्फ खुलेका छन् ।

यससँगै कोशीमा लामो समय प्रभाव राख्दै आएका सिटौलाका लागि आफ्नै निर्वाचन क्षेत्र र गृहजिल्लामा संगठनात्मक समीकरण बदलिँदै गएको देखिएको छ । देउवा–सिटौला समीकरणमा रहेका प्रदेशदेखि जिल्ला तहसम्मका केही नेता थापा नेतृत्वको संरचनामा सहभागी हुन थालेका छन् ।

मोरङमा पनि शेखर कोइरालानिकट नेताहरूको समीकरणमा परिवर्तन देखिएको छ । शेखर समूहबाट रुक्मिणी कोइराला अलग भएकी छन् भने यसअघि सुजाता कोइराला र राजीव कोइरालालगायत नेताहरू पनि समूहबाट अलग भएका थिए । मोरङ कांग्रेसका सभापति डिगबहादुर लिम्बू, उपसभापति भक्तिनाथ माझी र सचिव मोदराज घिमिरे थापा नेतृत्वको संरचनातर्फ सक्रिय भइसकेका छन् ।

कोशी प्रदेशसभामा कांग्रेसका २९ सांसद छन् । तीमध्ये केदार कार्की, भूपेन्द्र राई, भूमिप्रसाद राजवंशी र रामकुमार खत्री संस्थापनइतरतर्फ देखिएका छन् । राजवंशी झापा–३ का हुन्, जुन सिटौलाको गृहक्षेत्रसमेत हो ।

केन्द्रीय तहमा पनि देउवा समूहमा रहेका भनिएका नेताहरू थापा नेतृत्वको बैठकमा सहभागी हुन थालेका छन् । बिहीबारको बैठकमा मीनबहादुर विश्वकर्मा, रामहरि खतिवडा, सरस्वती बजिमय, उमेशजंग रायमाझी, सीता गुरुङ, प्रदीपकुमार सुनुवार र भीम पराजुलीलगायत कोशीका नेताहरू सहभागी भएका छन् । यसअघि लक्ष्मी परियार, आङ्गेलु शेर्पा र राजीव ढुंगानाले पनि देउवा समूहबाट अलग हुँदै थापा नेतृत्वको संरचनामा समाहित हुने बाटो रोजेका थिए ।

कांग्रेस केन्द्रीय कार्यालय सानेपामा बसेको बैठक विशेष महाधिवेशनपछि र १४औँ महाधिवेशनबाट निर्वाचित पुरानो केन्द्रीय कार्यसमितिका पदाधिकारी तथा सदस्यलाई १५औँ महाधिवेशन प्रक्रियामा सहभागी गराउने निर्णयपछि बसेको पहिलो बैठक हो ।

थापा नेतृत्वको कार्यसम्पादन समितिले विशेष महाधिवेशनअघि कायम रहेको केन्द्रीय कार्यसमितिका पदाधिकारी तथा सदस्यलाई वर्तमान संरचनामा सहभागी गराउने निर्णय गरेपछि देउवा र शेखर पक्षका केही नेताहरू बैठकमा सहभागी भएका हुन् । यसअघि देउवा पक्षमा रहेका ३१ नेता थापा नेतृत्वको संरचनामा समाहित हुने तयारीमा रहेको समाचारसमेत सार्वजनिक भएको थियो ।

यद्यपि, बैठकमा सहभागी हुँदैमा ती नेताहरूले औपचारिक रूपमा पुरानो समूह त्यागेको निष्कर्ष निकाल्न हतार गर्नुपर्ने अवस्था छैन । उनीहरूको सहभागिता राजनीतिक रूपमा थापा नेतृत्व स्वीकार गरेको हो वा १५औँ महाधिवेशन प्रक्रियामा सहभागी हुने उद्देश्यले मात्र हो भन्ने कुरा आगामी निर्णय र सार्वजनिक भूमिकाबाट स्पष्ट हुँदै जानेछ ।

विशेष महाधिवेशनबाट गगन थापा नेतृत्वको नयाँ केन्द्रीय कार्यसमिति बनेपछि कांग्रेसभित्र नेतृत्व र पार्टीको वैधानिकतालाई लिएर विवाद रहँदै आएको थियो । देउवा पक्षले विशेष महाधिवेशन र त्यसबाट बनेको केन्द्रीय कार्यसमितिलाई स्वीकार नगरी अलग महाधिवेशन प्रक्रियामा अघि बढ्न आग्रह गर्दै आएको थियो ।

तर १५औँ महाधिवेशनलाई केन्द्रमा राखेर पुरानो र नयाँ केन्द्रीय संरचनाबीच समायोजनको प्रयास अघि बढेपछि परिस्थिति परिवर्तन भएको छ । थापाले देउवासहित बाहिर रहेका तत्कालीन पदाधिकारी तथा सदस्यहरूलाई महाधिवेशन प्रक्रियामा सहभागी हुन आग्रह गरेका छन् ।

कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनका लागि असोज १६ देखि १९ गतेसम्मको मिति तोकिएको छ । महाधिवेशन नजिकिँदै जाँदा कोशीमा देखिएको नेतृत्व तथा संगठनात्मक समीकरणको परिवर्तनले आगामी महाधिवेशनमा पुराना गुटहरू कुन रूपमा पुनर्गठित हुन्छन् भन्ने प्रश्नलाई थप महत्वपूर्ण बनाएको छ ।