जनलहरसँगै आएको जिम्मेवारी

विशेष परिस्थितिमा सम्पन्न भएको पछिल्लो निर्वाचनले नेपाली राजनीतिमा एउटा महत्वपूर्ण सन्देश दिएको छ। यस निर्वाचनबाट राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) नयाँ शक्तिको रूपमा उदाएको देखिएको छ। देशका विभिन्न क्षेत्रबाट आएको मतपरिणामले जनतामा परिवर्तनको चाहना अझै बलियो रहेको संकेत गरेको छ। परम्परागत दलहरूप्रति निराशा बढिरहेको बेला नयाँ विकल्पका रूपमा रास्वपाको उदय हुनु नेपाली लोकतन्त्रका लागि महत्वपूर्ण राजनीतिक घटनाक्रम मान्न सकिन्छ। अहिले देशभरि देखिएको जनसमर्थन र जनलहरले यस पार्टीप्रति जनताको अपेक्षा कति ठूलो छ भन्ने स्पष्ट पार्छ। तर यस्तो जनलहर केवल अवसर मात्र होइन, ठूलो जिम्मेवारी पनि हो।

जनताले दिएको समर्थनलाई सम्मान गर्नु र त्यसलाई सही दिशामा प्रयोग गर्नु कुनै पनि नयाँ शक्तिका लागि सबैभन्दा ठूलो चुनौती हुन्छ। इतिहासले देखाएको छ कि जनताको विश्वास जित्नु जति महत्वपूर्ण हुन्छ, त्यसलाई दीर्घकालसम्म जोगाइराख्नु त्यति नै कठिन हुन्छ। नेपाली राजनीतिक इतिहासमा धेरै पटक जनताको ठूलो समर्थन पाएर बनेका सरकारहरू विभिन्न कारणले पूर्ण रूपमा सफल हुन सकेनन्।

बिपी कोइराला नेतृत्वको सरकार नेपालको २०१५ सालको आम निर्वाचन पछि अत्यन्त ठूलो जनसमर्थनसहित बनेको थियो। त्यो समय नेपाली जनताले प्रजातन्त्रप्रति ठूलो आशा राखेका थिए। तर राजनीतिक अस्थिरता र विभिन्न परिस्थितिका कारण त्यो सरकार लामो समय टिक्न सकेन। त्यसपछि पनि नेपाली राजनीतिमा पटक–पटक बहुमत र दुई तिहाइको समर्थन प्राप्त सरकारहरू बने, तर अपेक्षाअनुसार परिणाम दिन सकेनन्।

हालको राजनीतिक इतिहासमा केपी शर्मा ओली नेतृत्वमा बनेको दुई तिहाइ नजिकको सरकार पनि ठूलो जनमतको आधारमा बनेको थियो। जनताले स्थायित्व र विकासको अपेक्षा गरेका थिए, तर आन्तरिक विवाद, शक्ति संघर्ष र राजनीतिक अस्थिरताका कारण त्यो सरकार पनि पूर्ण कार्यकाल पूरा गर्न सकेन। यसबाट एउटा स्पष्ट पाठ के देखिन्छ भने—जनमत ठूलो हुनु मात्रै पर्याप्त हुँदैन, त्यसलाई सही नीति, व्यवहार र नेतृत्वले व्यवस्थापन गर्न सक्नुपर्छ।

यसै सन्दर्भमा रास्वपाले इतिहासबाट गम्भीर रूपमा पाठ सिक्नु आवश्यक छ। जनताको अपेक्षा अहिले अत्यन्त उच्च छ। सुशासन, पारदर्शिता, भ्रष्टाचार नियन्त्रण, विकास र स्थायित्वका विषयमा जनताले ठोस परिवर्तन चाहेका छन्। यदि नयाँ शक्ति पनि पुरानै राजनीतिक प्रवृत्ति, विवाद र स्वार्थको चक्रमा फस्यो भने जनतामा फेरि निराशा फैलिने सम्भावना हुन्छ। त्यसैले संयमता, स्पष्ट नीति, सक्षम नेतृत्व र संस्थागत निर्णय प्रणाली अत्यन्त आवश्यक पक्ष हुन्।

नयाँ शक्तिले आफ्नो राजनीतिक यात्रा भावनामा होइन, दीर्घकालीन दृष्टिकोणमा आधारित बनाउनुपर्छ। व्यक्तिगत लोकप्रियता भन्दा संस्थागत विकासमा ध्यान दिनु जरुरी छ। जनताले दिएको विश्वासलाई केवल राजनीतिक शक्ति बढाउने साधनका रूपमा होइन, देशलाई स्थायित्व र विकासतर्फ अघि बढाउने अवसरका रूपमा प्रयोग गर्नुपर्छ।

अहिले देखिएको जनलहर क्षणिक उत्साह मात्र बन्ने कि दीर्घकालीन राजनीतिक परिवर्तनको आधार बन्ने भन्ने कुरा आगामी दिनका कार्यसम्पादनले निर्धारण गर्नेछ। यदि रास्वपाले इतिहासका कमजोरीहरूबाट पाठ सिकेर संयमित, जिम्मेवार र दूरदर्शी ढंगले काम गर्न सके भने यसले नेपाली राजनीतिमा स्थायित्व र नयाँ आशाको अध्याय सुरु गर्न सक्छ। तर त्यसका लागि धैर्य, नीति, अनुशासन र जनआकांक्षाप्रतिको प्रतिबद्धता अत्यावश्यक रहनेछ।